0913.201.426

Bộ trao đổi nhiệt là gì? Các loại thiết bị trao đổi nhiệt

18/07/2023 444

Thiết bị trao đổi nhiệt đóng vai trò quan trọng trong đời sống hằng ngày và các hoạt động sản xuất từ quy mô nhỏ đến công nghiệp. Bộ trao đổi nhiệt có nhiệm vụ trao đổi nhiệt 1 chiều hoặc 2 chiều các chất tải nhiệt để làm mát hoặc làm nóng không gian hoặc một thiết bị nào đó. Các bạn hãy cùng tìm hiểu chi tiết hơn về thiết bị trao đổi nhiệt cũng như những ứng dụng cụ thể trong đời sống, sản xuất trong bài viết sau đây!

 

Thiết bị trao đổi nhiệt là gì?

 

Thiết bị trao đổi nhiệt là một thành phần hoặc hệ thống được sử dụng để chuyển đổi nhiệt độ giữa hai chất hoặc hai dòng chất khác nhau. Nó được sử dụng rộng rãi trong các ứng dụng công nghiệp và hộ gia đình để truyền nhiệt từ một chất hoặc môi trường này sang chất hoặc môi trường khác mà không có sự kết hợp hoặc hỗn hợp giữa chúng.

Thiết bị trao đổi nhiệt có nhiệm vụ chuyển đổi nhiệt độ

Thiết bị trao đổi nhiệt có nhiệm vụ chuyển đổi nhiệt độ

 

Các hình thức trao đổi nhiệt phổ biến

 

Có ba hình thức trao đổi nhiệt phổ biến trong các thiết bị trao đổi nhiệt: dẫn nhiệt, tỏa nhiệt và truyền nhiệt xạ.

  • Dẫn nhiệt: Hình thức trao đổi nhiệt dẫn nhiệt xảy ra khi nhiệt độ chất nhiệt đứng gần nhau và truyền nhiệt thông qua tiếp xúc trực tiếp hoặc tiếp xúc không trực tiếp. Nhiệt độ của chất nhiệt cao hơn sẽ truyền nhiệt đến chất nhiệt có nhiệt độ thấp hơn, tạo sự cân bằng nhiệt độ giữa hai chất.

  • Tỏa nhiệt: Hình thức trao đổi nhiệt tỏa nhiệt xảy ra khi chất nhiệt truyền nhiệt thông qua một bề mặt diện tích lớn tới môi trường xung quanh. Nhiệt độ của chất nhiệt cao hơn sẽ tỏa nhiệt vào không khí hoặc môi trường xung quanh, giảm nhiệt độ của chất nhiệt.

  • Truyền nhiệt xạ: Hình thức trao đổi nhiệt truyền nhiệt xạ xảy ra khi nhiệt được truyền từ một vật thể đến vật thể khác thông qua sóng điện từ hoặc ánh sáng. Truyền nhiệt xạ không yêu cầu sự tiếp xúc trực tiếp giữa hai vật thể và có thể xảy ra trong không gian hình kín.

Các hình thức trao đổi nhiệt này thường kết hợp lại trong các thiết bị trao đổi nhiệt để tối ưu hóa hiệu suất truyền nhiệt và đáp ứng yêu cầu cụ thể của ứng dụng.

Có 3 hình thức truyền nhiệt chính

Có 3 hình thức truyền nhiệt chính

 

Tổng quan các loại thiết bị trao đổi nhiệt 

 

Hiện nay có 3 loại thiết bị trao đổi nhiệt chủ yếu đó là dạng lồng ống, ống chùm và dạng tấm. Các loại thiết bị trao đổi nhiệt này đều có ưu điểm và hạn chế riêng, và lựa chọn sử dụng phụ thuộc vào yêu cầu và điều kiện cụ thể của ứng dụng.

 

Bộ trao đổi nhiệt dạng ống lồng ống

  • Cấu tạo: Bộ trao đổi nhiệt dạng ống lồng ống bao gồm một ống lớn bên ngoài và một số ống nhỏ hơn được đặt bên trong. Chất nhiệt chảy qua ống nhỏ bên trong và chất làm mát chảy qua không gian giữa ống nhỏ và ống lớn.

  • Nguyên lý hoạt động: Chất nhiệt được truyền nhiệt thông qua bề mặt của các ống nhỏ vào chất làm mát chảy qua không gian xung quanh. Quá trình truyền nhiệt này tạo ra sự chuyển đổi nhiệt độ giữa hai chất và làm nhiệt độ của chất làm mát tăng lên trong khi nhiệt độ của chất nhiệt giảm đi.

  • Ứng dụng: Bộ trao đổi nhiệt dạng ống lồng ống được sử dụng trong các hệ thống làm lạnh, hệ thống làm nóng nước, và trong ngành công nghiệp hóa chất và dầu khí.

Bộ trao đổi nhiệt dạng lồng ống

Bộ trao đổi nhiệt dạng lồng ống

Bộ trao đổi nhiệt dạng ống chùm

  • Cấu tạo: Bộ trao đổi nhiệt dạng ống chùm bao gồm một tấm bích với các ống nằm song song và chạy qua đó. Chất làm mát chảy qua các ống, trong khi chất nhiệt chảy qua không gian xung quanh các ống.

  • Nguyên lý hoạt động: Chất làm mát chảy qua các ống và chất nhiệt chảy qua không gian giữa các ống. Quá trình truyền nhiệt xảy ra khi chất làm mát và chất nhiệt tiếp xúc với nhau thông qua bề mặt của các ống.

  • Ứng dụng: Bộ trao đổi nhiệt dạng ống chùm được sử dụng trong các hệ thống làm lạnh, hệ thống tách chất, và trong ngành công nghiệp hóa chất và dầu khí.

Bộ trao đổi nhiệt dạng ống chùm

Bộ trao đổi nhiệt dạng ống chùm

Thiết bị trao đổi nhiệt dạng tấm

  • Cấu tạo: Thiết bị trao đổi nhiệt dạng tấm bao gồm một số tấm song song được xếp chồng lên nhau và các khe hở giữa chúng để chất nhiệt và chất làm mát chảy qua.

  • Nguyên lý hoạt động: Chất nhiệt và chất làm mát chảy qua các khe hở giữa các tấm. Quá trình truyền nhiệt xảy ra khi chất nhiệt và chất làm mát tiếp xúc với nhau thông qua bề mặt của các tấm.

  • Ứng dụng: Thiết bị trao đổi nhiệt dạng tấm được sử dụng trong nhiều ứng dụng công nghiệp, bao gồm hệ thống làm lạnh, hệ thống làm nóng nước, ngành công nghiệp thực phẩm và đồ uống, và ngành công nghiệp hóa chất.

Thiết bị trao đổi nhiệt dạng tấm

Thiết bị trao đổi nhiệt dạng tấm

 

Yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu suất trao đổi nhiệt của thiết bị?

 

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến hiệu suất trao đổi nhiệt của một thiết bị. Dưới đây là một số yếu tố quan trọng:

  • Khoảng cách nhiệt: Khoảng cách giữa các bề mặt trao đổi nhiệt có tác động đáng kể đến hiệu suất. Khi khoảng cách quá lớn, truyền nhiệt sẽ bị giảm do lớp khí hoặc cách nhiệt giữa chúng. Tuy nhiên, khi khoảng cách quá nhỏ, có thể gây cản trở dòng chất và làm giảm hiệu suất trao đổi nhiệt.

  • Vật liệu trao đổi nhiệt: Lựa chọn vật liệu cho các bề mặt trao đổi nhiệt cũng ảnh hưởng đáng kể đến hiệu suất. Vật liệu cần có khả năng dẫn nhiệt tốt, chịu được áp suất và nhiệt độ cao, không bị ăn mòn hay hóa chất. Ví dụ: đồng, nhôm, thép không gỉ là những vật liệu phổ biến được sử dụng trong các thiết bị trao đổi nhiệt.

  • Diện tích trao đổi nhiệt: Diện tích bề mặt trao đổi nhiệt càng lớn, càng tăng khả năng truyền nhiệt. Điều này có thể đạt được bằng cách sử dụng thiết kế có nhiều ống, tấm hoặc lá mở rộng để tăng diện tích tiếp xúc giữa các chất nhiệt.

Diện tích bề mặt trao đổi nhiệt có ảnh hưởng đến hiệu suất của thiết bị

Diện tích bề mặt trao đổi nhiệt có ảnh hưởng đến hiệu suất của thiết bị

  • Tốc độ dòng chất: Tốc độ dòng chất thông qua thiết bị cũng ảnh hưởng đến hiệu suất. Nếu tốc độ quá cao, thời gian tiếp xúc giữa chất nhiệt và bề mặt trao đổi nhiệt sẽ bị giảm, dẫn đến giảm hiệu suất truyền nhiệt. Ngược lại, nếu tốc độ quá thấp, chất nhiệt có thể không truyền đủ nhiệt để đạt được hiệu suất cao.

  • Bảo dưỡng: Các thiết bị trao đổi nhiệt cần được làm sạch và bảo dưỡng định kỳ để loại bỏ cặn bẩn, chất cản trở và mảnh vỡ. Một thiết bị bẩn có thể làm giảm hiệu suất truyền nhiệt và tăng khả năng hình thành cặn, làm giảm tuổi thọ và hiệu suất của thiết bị.

Các yếu tố này cần được xem xét và điều chỉnh để đảm bảo hiệu suất tối đa và hoạt động ổn định của thiết bị trao đổi nhiệt.

=>> Xem thêm bài viết liên quan khác:

 

Ứng dụng của các thiết bị trao đổi nhiệt là gì?

 

Các thiết bị trao đổi nhiệt được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực và có nhiều ứng dụng khác nhau. Dưới đây là một số ví dụ về các ứng dụng phổ biến:

  • Hệ thống làm lạnh và điều hòa không khí: Thiết bị trao đổi nhiệt được sử dụng trong hệ thống làm lạnh và điều hòa không khí để truyền nhiệt từ không khí nóng đến chất làm lạnh, giúp làm lạnh không khí và tạo ra không gian mát mẻ.

  • Ngành công nghiệp thực phẩm và đồ uống: Trong ngành công nghiệp thực phẩm và đồ uống, thiết bị trao đổi nhiệt được sử dụng để làm lạnh, làm nóng, làm nguội hoặc làm ấm các chất lỏng và sản phẩm thực phẩm như sữa, bia, nước giải khát, dầu thực vật và các loại thực phẩm đóng hộp.

Thiết bị trao đổi nhiệt được ứng dụng trong ngành công nghiệp thực phẩm và đồ uống

Thiết bị trao đổi nhiệt được ứng dụng trong ngành công nghiệp thực phẩm và đồ uống

  • Công nghiệp hóa chất: Thiết bị trao đổi nhiệt được sử dụng trong các quá trình sản xuất và chế biến hóa chất như quá trình làm mát, tách chất, tăng nhiệt, làm nguội hoặc tạo nhiệt độ cần thiết trong các bước sản xuất.

  • Năng lượng: Các thiết bị trao đổi nhiệt được sử dụng trong các ngành công nghiệp năng lượng để tối ưu hóa quá trình truyền nhiệt và tăng hiệu suất của hệ thống. Ví dụ, trong nhà máy điện, thiết bị trao đổi nhiệt được sử dụng để truyền nhiệt từ nguồn nhiệt đến chất làm việc để tạo hơi nước và làm chạy turbine.

  • Công nghiệp dầu khí: Thiết bị trao đổi nhiệt được sử dụng trong các quá trình khai thác, sản xuất và xử lý dầu khí để truyền nhiệt trong quá trình làm mát, tách dầu và khí, nhiệt đổi, làm nguội hoặc làm nóng các dòng chất.

  • Hệ thống làm nóng nước và hệ thống nhiệt: Trong các ngành công nghiệp và hộ gia đình, thiết bị trao đổi nhiệt được sử dụng trong các hệ thống làm nóng nước và hệ thống nhiệt để truyền nhiệt từ nguồn nhiệt đến nước hoặc chất làm việc khác.

Thiết bị trao đổi nhiệt được ứng dụng trong hệ thống làm nóng nước

Thiết bị trao đổi nhiệt được ứng dụng trong hệ thống làm nóng nước

Thiết bị trao đổi nhiệt đóng vai trò quan trọng và không thể thiếu trong hầu hết các hoạt động sản xuất, sinh hoạt. Trên đây là một số thông tin chi tiết giúp bạn hiểu rõ hơn về thiết bị trao đổi nhiệt cũng như những ứng dụng trong đời sống. Nếu có nhu cầu tìm hiểu về thiết bị trao đổi nhiệttháp giải nhiệt, hãy liên hệ với Công ty TNHH Thương mại Xương Minh để được hỗ trợ.

Tag: